بیماری شریانهای کرونری (CAD)
1. بیماری شریانهای کرونری چیست؟
بیماری شریانهای کرونری (CAD)، شایعترین نوع بیماری قلبی است که به تنگی شریانهای کرونری اطلاق میشود. شریانهای کرونری رگهای خونی هستند که خون و اکسیژن را به قلب میرسانند. این بیماری همچنین به نام بیماری قلبی کرونری (CHD) نیز شناخته میشود. در این بیماری، تنگی یا انسداد شریانهای کرونری جریان خون به قلب را کاهش داده و میتواند منجر به مشکلاتی مانند آنژینا (درد قفسه سینه) و حمله قلبی شود.
این بیماری معمولاً ناشی از آترواسکلروز است که به تجمع پلاک کلسترول در داخل شریانهای کرونری اشاره دارد. این پلاکها از رسوبات چربی، سلولهای التهابی، کلسیم و بافت فیبری تشکیل میشوند. در طول زمان، پلاکها ممکن است شریانها را باریک کرده و باعث کاهش جریان خون شوند.
2. علل بیماری شریانهای کرونری
در شریانهای تنگ شده، جریان خون غنی از اکسیژن به عضله قلب کند میشود. در حالت استراحت، جریان خون ممکن است کافی باشد، اما در هنگام فعالیت بدنی یا استرس عاطفی، جریان خون ناکافی میتواند باعث درد قفسه سینه به نام آنژینا شود.
آترواسکلروز همچنین میتواند باعث پارگی پلاک کلسترول شود که منجر به تشکیل لخته خون در داخل شریان کرونری تنگ شده میگردد. توقف ناگهانی جریان خون در شریان کرونری معمولاً به حمله قلبی منجر میشود. به همین دلیل، این بیماری باید به موقع تشخیص داده و درمان شود تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری گردد.
3. عوامل خطر بیماری شریانهای کرونری
بیماری شریانهای کرونری ناشی از آترواسکلروز است که عوامل مختلفی مانند:
- سطح کلسترول خون بالا
- سطح بالای LDL (کلسترول بد) ( برای مشاهده مقاله کلسترول کلیک کنید )
- فشار خون بالا
- دیابت
- سیگار کشیدن
- چاقی
- التهاب
میتواند آن را تشدید کند. آترواسکلروز و تنگی شریانها میتواند باعث کاهش جریان خون به قلب شود و خطر ابتلا به حمله قلبی را افزایش دهد.
مطالعات اخیر نشان دادهاند که عوامل دیگری مانند استرس روانی، سبک زندگی کم تحرک و عدم مصرف مواد مغذی نیز میتوانند به این بیماری دامن بزنند. به طور خاص، شواهد نشان میدهند که سبک زندگی بیتحرک و رژیمهای غذایی پرچرب از عوامل اصلی افزایش خطر این بیماری هستند.
4. علائم بیماری شریانهای کرونری
رایجترین علامت بیماری شریانهای کرونری، آنژینا (درد قفسه سینه) است که ممکن است به صورت فشار، سوزش یا سنگینی در ناحیه قفسه سینه احساس شود.
علائم دیگر شامل:
- عرق کردن
- سرگیجه
- تپش قلب
- تنگی نفس
- درد در فک، شانهها و بازوها
این علائم به ویژه در زمان فعالیت بدنی یا استرس افزایش مییابند. در برخی موارد، بیماران ممکن است علائمی مانند سوء هاضمه یا احساس سنگینی در معده را تجربه کنند که گاهی تشخیص بیماری را به تأخیر میاندازد.
5. تشخیص بیماری شریانهای کرونری
برای تشخیص بیماری شریانهای کرونری، پزشک از آزمایشها و تصویربرداریهایی مانند:
- الکتروکاردیوگرام (EKG): این آزمایش فعالیت الکتریکی قلب را ضبط کرده و میتواند نشان دهد که آیا بخشی از عضله قلب به دلیل کاهش جریان خون دچار آسیب شده است.
- آزمایش خون برای آنزیمهای قلبی: در صورت آسیب به عضله قلب، آنزیمهایی به خون وارد میشوند که میتوانند نشانهای از حمله قلبی یا آسیب به قلب باشند.
- تست استرس ورزشی: در این آزمایش، تأثیر فعالیت بدنی بر فشار خون و ضربان قلب بررسی میشود. این تست میتواند به شناسایی بیماری شریانهای کرونری کمک کند.
- اکوکاردیوگرافی: در این روش عملکرد ماهیچه قلب از طریق تصویر برداری بررسی میشود. در بسیاری موارد عملکرد ماهیچه حتی در حضور تنگی شدید یا انسداد مزمن عروق قلب، طبیعی است. میتوان از ترکیب تست ورزش و اکوکاردیوگرافی در این موارد استفاده کرد. اگر خونرسانی ماهیچه محدود باشد، در حین تست ورزش عملکرد ماهیچه مختل میشود که با اکوکاردیوگرافی همزمان، قابل مشاهده میباشد.
- اسکن هستهای قلب: در این روش با استفاده از مواد رادیو اکتیو و ایجاد استرس در قلب (با دارو یا ورزش)، کاهش خونرسانی به ماهیچه قلب مشخص میشود که میتواند به علت تنگی یا انسداد عروق کرونر قلب باشد.
- سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر: در این روش با استفاده از سی تی اسکن و پس از تزریق مواد حاجب (رنگی)، تصویر عروق قلب بازسازی میشود و میتوان از نظر انسداد یا سایر اختلالات بررسی را انجام داد.
- آنژیوگرافی کرونری: این روش دقیقترین روش برای ارزیابی شدت بیماری است. در آنژیوگرافی، از یک کاتتر برای تزریق ماده حاجب به شریانهای کرونری استفاده میشود تا وجود هر گونه انسداد یا تنگی شریانها بررسی شود. روشهای دیگری همزمان با آنژیوگرافی قابل انجام هستند که با کمک آنها میتوان شدت و ماهیت تنگی عروق را مشخص کرد (مثل سونوگرافی درون عروقی با ارزیابی تغییرات فشار درون عروق کرونر).
تمامی مراحل تشخیص را می توانید در کلینیک دکتر علیرضا عبدی اردکانی متخصص قلب شیراز انجام بدهید.
6. درمان بیماری شریانهای کرونری
درمان بیماری شریانهای کرونری شامل تغییرات سبک زندگی، داروها و در برخی موارد آنژیوپلاستی ( برای مراجعه به پزشک و تایین نوبت برای آنژیوپلاستی می توانید با ما در تماس باشید ) و تعبیه استنت و یا جراحی است. این درمانها عبارتند از:
- تغییرات سبک زندگی: این تغییرات شامل کاهش وزن، ترک سیگار، رژیم غذایی سالم و ورزش منظم است.
- داروهای کاهشدهنده کلسترول: داروهایی مانند استاتینها برای کاهش سطح LDL و کاهش التهاب در پلاکهای آترواسکلروزی تجویز میشوند.
- داروهای ضد پلاکت: آسپیرین و داروهای مشابه برای جلوگیری از لخته شدن خون در شریانهای تنگ شده استفاده میشوند.
- آنژیوپلاستی: در این روش، در حین انجام آنژیوگرافی از طریق تجهیزات مخصوص نواحی تنگی و انسداد به کمک بالنهای خاص باز شده و سپس استنت (مانند داربست دائم) در محل گذاشته میشود تا از تنگی مجدد جلوگیری شود. با توجه به پیشرفت ساخت تجهیزات و افزایش مهارتها و روشهای انجام کار، امروزه موارد خیلی سخت و پیچیده انسداد و تنگی عروق کرونر را از این طریق میتوان درمان کرد.
- جراحی: در موارد شدید، ممکن است جراحی مانند جراحی بایپس کرونری (CABG) یا استنتگذاری برای باز کردن شریانهای مسدود شده ضروری باشد.
7. پیشگیری از بیماری شریانهای کرونری
برای پیشگیری از بیماری شریانهای کرونری، کنترل عوامل خطر آترواسکلروز ضروری است. این شامل:
- ترک سیگار
- رژیم غذایی سالم
- کاهش سطح کلسترول LDL
- کاهش فشار خون
- ورزش منظم است.
8. مراجعه به متخصص قلب در شیراز
اگر علائم بیماری شریانهای کرونری را دارید یا نیاز به مشاوره تخصصی دارید، میتوانید به دکتر قلب در شیراز مراجعه کنید.
نتیجهگیری
بیماری شریانهای کرونری یک بیماری مزمن است که با مدیریت مناسب میتوان آن را کنترل کرد. انجام تغییرات در سبک زندگی، مصرف دارو و گاهی انجام مداخلات عروقی مثل آنژیوپلاستی میتواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. اگر علائم این بیماری را دارید، حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.
این مقاله مورد تایید پزشک قلب میباشد.
منبع: Harvard Health
